Woord vooraf
Tijdens mijn jaar op de fiets naar alle zakelijke afspraken vertrok ik regelmatig heel vroeg, vaak in het donker. Ook fietste ik de laatste uren van de dag regelmatig in het donker.Door deze mooie ervaringen fiets ik nog altijd graag in het donker en ben ik bereid om regelmatig heel vroeg op te staan om rond zonsopgang te kunnen fietsen. De kans dat je reeën tegenkomt is meteen ook een stuk groter.
Fietsen in de duisternis
Zodra het donker wordt doen de meeste mensen het licht aan. En zelfs met een beetje licht zie je al snel genoeg. In huis, in een tent als je iets zoekt (met het lichtje in je telefoon kom je al een heel eind) en op de fiets. Met een paar honderd lumen kun je uren in het donker fietsen.
Dat beetje licht zoeken we ook in onszelf. Vaak in de vorm van inzicht. Weten wat je voelt, wat je wil, hoe je ergens over denkt, wat wel en niet je voorkeur heeft. In het donker heb je geen idee en met een beetje licht weet je al snel meer. De vraag hierbij is wel, wanneer is er genoeg licht? Wanneer zie je het scherp genoeg?
Volgens Plato leven we vrijwillig in een slecht verlichte grot. Door het beetje licht (er brand vuur) zien we vooral de schaduwen van mensen. We zien ze als schimmen. Buiten de grot met de zon aan de hemel ziet de wereld er uiteraard compleet anders uit. Nu zien we de mens zoals die is. Maar ga dat maar uitleggen aan de mensen in de grot. Die pikken deze andere kijk op de werkelijkheid niet.
De (social media) bubbels van tegenwoordig zijn als de grotten van Plato. In deze bubbels vormen we beelden van de werkelijkheid. Deze zien we vervolgens (iets) te snel en te makkelijk als de waarheid, waardoor we afwijkende, misschien zelfs bedreigende zienswijzen en opvattingen afwijzen. We kunnen dan in felle discussies en zelfs ruzies belanden.
We leven allemaal in zo’n bubbel. De feed kan van social media komen, maar de grootste feed creëren we zelf. Er gebeurt immers van alles in ons leven en alle indrukken die we opdoen, de meningen die we vormen zijn als de feed op een tijdlijn waarbij ook het algoritme in onszelf zit ingebakken. Want ook wij filteren en bepalen de volgorde. In het heden zien we soms onbewust iets uit het verleden waardoor we nu reageren alsof iets van toen nu gebeurt.
Het antwoord hierop: meer licht. En de duisternis kan ons daarbij helpen. Als je niks ziet, dan zet je namelijk vanzelf het licht aan. Zowel de lampen op je fiets als die bijzondere lamp in jezelf. De ‘to be or not be’ van Shakespeare. Die lamp in onszelf is wat fietsen in het donker zo magisch en bijzonder maakt. Voeg daaraan toe het besef dat je heel weinig ziet, dat niets is wat het lijkt en je zet de eerste stappen naar de uitgang van de bubbel. En dat kun je heel goed ervaren en beoefenen als je de duisternis in fietst.